ArthVani
tax

GSTN ने रिव्हर्स चार्ज व्यवहारांसाठी (RCMDOM, RCMIMP) ई-इनव्हॉइसिंग सुरू केले

By Arth Vani Desk · 2026-10-18

वस्तू आणि सेवा कर नेटवर्क (GSTN) ने रिव्हर्स चार्ज यंत्रणेअंतर्गत (RCM) येणाऱ्या व्यवहारांसाठी विशेषतः नवीन ई-इनव्हॉइसिंग सुविधा सुरू केली आहे. हे अपडेट देशांतर्गत RCM (RCMDOM) आणि आयात RCM (RCMIMP) या दोन्ही गोष्टींचा समावेश करते, ज्याचा उद्देश व्यवसायांसाठी अनुपालन सोपे करणे आणि डेटा अचूकता वाढवणे आहे.

Key takeaways

वस्तू आणि सेवा कर नेटवर्क (GSTN) ने रिव्हर्स चार्ज यंत्रणेअंतर्गत (RCM) येणाऱ्या व्यवहारांसाठी विशेषतः नवीन ई-इनव्हॉइसिंग सुविधा सुरू केली आहे. हे अपडेट देशांतर्गत RCM (RCMDOM) आणि आयात RCM (RCMIMP) या दोन्ही गोष्टींचा समावेश करते, ज्याचा उद्देश व्यवसायांसाठी अनुपालन सोपे करणे आणि डेटा अचूकता वाढवणे आहे.

वस्तू आणि सेवा कर नेटवर्क (GSTN) ने रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा (RCM) द्वारे नियंत्रित होणाऱ्या व्यवहारांसाठी एक समर्पित ई-इनव्हॉइसिंग सुविधा सुरू केली आहे. हा महत्त्वपूर्ण कार्यात्मक बदल व्यवसायांसाठी प्रक्रिया सुलभ करण्यासाठी डिझाइन केला आहे, जे देशांतर्गत RCM (RCMDOM) आणि आयात RCM (RCMIMP) या दोन्ही परिस्थितींचा समावेश असलेल्या रिव्हर्स चार्ज तरतुदींनुसार GST भरण्यास जबाबदार आहेत.

रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा (RCM) समजून घेणे

प्रमाणित GST प्रणाली अंतर्गत, वस्तू किंवा सेवांचा पुरवठादार सामान्यतः कर गोळा करण्यासाठी आणि जमा करण्यासाठी जबाबदार असतो. तथापि, रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा (RCM) ही जबाबदारी पुरवठादाराकडून काही अधिसूचित वस्तू किंवा सेवांच्या प्राप्तकर्त्याकडे हस्तांतरित करते. याचा अर्थ विक्रेता ऐवजी खरेदीदार, थेट सरकारला GST भरण्यासाठी जबाबदार असतो.

RCM सामान्यतः कर अनुपालन सुनिश्चित करण्यासाठी विशिष्ट परिस्थितीत लागू केला जातो, विशेषतः नोंदणी नसलेल्या पुरवठादारांशी, काही सेवांशी किंवा विशिष्ट क्षेत्रांतील वस्तूंशी व्यवहार करताना. उदाहरणार्थ, वकील नियुक्त करणारा व्यवसाय किंवा गुड्स ट्रान्सपोर्ट एजन्सी (GTA) द्वारे वस्तूंची वाहतूक करणारा व्यवसाय अनेकदा RCM अंतर्गत येतो.

RCMDOM आणि RCMIMP म्हणजे काय?

नवीन ई-इनव्हॉइसिंग सुविधा कशी कार्य करते

या नवीन सुविधामुळे, करदाते आता GSTN पोर्टलद्वारे त्यांच्या RCM-संबंधित खरेदी आणि आयात सेवांसाठी थेट ई-इनव्हॉइस तयार करू शकतात. यापूर्वी, ई-इनव्हॉइसिंग प्रामुख्याने आऊटवर्ड सप्लाय (विक्री) वर केंद्रित होते. ते RCM व्यवहारांपर्यंत वाढवल्याने अनेक फायदे मिळतात:

GSTN ची ही मोहीम सर्व GST-संबंधित व्यवहारांच्या सर्वसमावेशक डिजिटल एकीकरणाच्या दिशेने एक पाऊल आहे, ज्याचा उद्देश भारतीय व्यवसायांसाठी अधिक पारदर्शक, कार्यक्षम आणि त्रुटी-मुक्त कर प्रणाली आहे.

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशांसाठी आहे आणि आर्थिक किंवा कर सल्ला मानला जाऊ नये. वाचकांनी वैयक्तिक मार्गदर्शनासाठी पात्र कर सल्लागाराचा सल्ला घ्यावा.

Frequently asked questions

GST मध्ये रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा (RCM) म्हणजे काय?

RCM ही एक GST तरतूद आहे जिथे विशिष्ट वस्तू किंवा सेवांचा प्राप्तकर्ता, पुरवठादाराऐवजी, थेट सरकारला कर भरण्यासाठी जबाबदार असतो. ही यंत्रणा विशिष्ट अधिसूचित व्यवहारांवर लागू होते.

RCMDOM आणि RCMIMP मध्ये काय फरक आहे?

RCMDOM (देशांतर्गत रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा) तेव्हा लागू होते जेव्हा पुरवठादार आणि प्राप्तकर्ता दोन्ही भारतात असतात. RCMIMP (आयात रिव्हर्स चार्ज यंत्रणा) तेव्हा लागू होते जेव्हा भारतीय प्राप्तकर्ता सेवा आयात करतो आणि रिव्हर्स चार्ज अंतर्गत GST भरण्यास जबाबदार असतो.

ही नवीन ई-इनव्हॉइसिंग सुविधा व्यवसायांना कशी मदत करते?

नवीन सुविधा व्यवसायांना त्यांच्या RCM खरेदीसाठी ई-इनव्हॉइस तयार करण्याची परवानगी देते, ज्यामुळे अनुपालन सुलभ होते, GSTR-2B मध्ये डेटाच्या स्वयंचलित भरणाद्वारे मॅन्युअल त्रुटी कमी होतात आणि पात्र व्यवहारांसाठी इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) दावे अधिक सुरळीत होतात.

Source: GNews Tax
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.