ArthVani
banking

भारताच्या कर्ज बाजारात छोट्या वैयक्तिक कर्जांनी क्रेडिट कार्डांना मागे टाकले

By Arth Vani Desk · 2026-07-08

ट्रान्सयुनियन सिबिल (TransUnion CIBIL) च्या नवीन अहवालातून असे दिसून आले आहे की भारतीय ग्राहक क्रेडिट कार्डांऐवजी छोट्या वैयक्तिक कर्जांकडे (small-ticket personal loans) वळत आहेत. हा कल किरकोळ कर्जदार त्यांच्या उपभोग गरजांसाठी असुरक्षित कर्ज कशा प्रकारे मिळवत आहेत यातील महत्त्वपूर्ण बदल दर्शवतो.

Key takeaways

ट्रान्सयुनियन सिबिल (TransUnion CIBIL) च्या नवीन अहवालातून असे दिसून आले आहे की भारतीय ग्राहक क्रेडिट कार्डांऐवजी छोट्या वैयक्तिक कर्जांकडे (small-ticket personal loans) वळत आहेत. हा कल किरकोळ कर्जदार त्यांच्या उपभोग गरजांसाठी असुरक्षित कर्ज कशा प्रकारे मिळवत आहेत यातील महत्त्वपूर्ण बदल दर्शवतो.

भारतातील असुरक्षित कर्ज देण्याच्या पद्धतीत मोठा बदल होत आहे. ट्रान्सयुनियन सिबिलच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, क्रेडिट कार्ड—जे एकेकाळी अल्पकालीन कर्जाचे प्राथमिक साधन होते—त्यांचा बाजारातील हिस्सा गमावत आहेत. त्यांच्या जागी, छोटे वैयक्तिक कर्ज आणि इतर उपभोग-संबंधित क्रेडिट उत्पादने भारतीय कर्जदारांची पसंती ठरत आहेत।

छोट्या कर्जांचा उदय

स्मॉल-तिकीट वैयक्तिक कर्ज, ज्याची व्याख्या सहसा ₹50,000 पेक्षा कमी कर्ज अशी केली जाते, त्यांच्या लोकप्रियतेत मोठी वाढ झाली आहे. ही कर्जे वारंवार तात्काळ उपभोग गरजांसाठी वापरली जातात, जसे की इलेक्ट्रॉनिक्स खरेदी करणे, प्रवासासाठी पैसे खर्च करणे किंवा आपत्कालीन खर्च व्यवस्थापित करणे. क्रेडिट कार्डांच्या उलट, ज्यासाठी अर्ज प्रक्रिया आणि प्रत्यक्ष किंवा डिजिटल कार्ड आवश्यक असते, ही कर्जे अनेकदा ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवर चेकआउट प्रक्रियेत थेट समाविष्ट केली जातात।

कर्जदार का बदलत आहेत?

भारतीय बाजारपेठेतील या बदलाला अनेक घटक कारणीभूत आहेत:

बँकिंग क्षेत्रावर परिणाम

हा कल एका प्रगल्भ होत असलेल्या क्रेडिट मार्केटचे संकेत देतो जिथे ग्राहक ते घेत असलेल्या कर्जाच्या प्रकाराबद्दल अधिक निवडक होत आहेत. उच्च खर्च करणाऱ्यांसाठी आणि रिवॉर्ड्स शोधणाऱ्यांसाठी क्रेडिट कार्ड अद्याप आवश्यक असले तरी, मास मार्केट वाढत्या प्रमाणात संरचित वैयक्तिक कर्जांकडे झुकत आहे. वित्तीय संस्था आता या वाढत्या विभागाला आकर्षित करण्यासाठी अधिक 'बाय नाऊ, पे लेटर' (BNPL) पर्याय आणि त्वरित कर्ज वितरणाकडे आपली धोरणे वळवत आहेत।

कर्जदारांसाठी सावधगिरीचा इशारा

छोटी कर्जे सोयीस्कर असली तरी, क्रेडिट तज्ञ 'क्रेडिट स्टॅकिंग'—एकाच वेळी अनेक छोटी कर्जे घेण्याच्या सवयीबद्दल—इशारा देतात. ही असुरक्षित कर्जे असल्याने, त्यांच्यावर अनेकदा सुरक्षित कर्जापेक्षा जास्त व्याजदर असतात. शिवाय, प्रत्येक अर्ज आणि परतफेडीच्या वर्तनाचा मागोवा सिबिल सारख्या ब्युरोद्वारे घेतला जातो, याचा अर्थ ₹5,000 च्या छोट्या कर्जाची परतफेड न केल्यास कर्जदाराच्या दीर्घकालीन क्रेडिट स्कोरचे मोठे नुकसान होऊ शकते।

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि तो आर्थिक सल्ला नाही. कोणतेही क्रेडिट उत्पादन घेण्यापूर्वी कृपया तज्ञाचा सल्ला घ्या.

Frequently asked questions

वैयक्तिक कर्जे क्रेडिट कार्डांपेक्षा जास्त लोकप्रिय का होत आहेत?

वैयक्तिक कर्जे निश्चित परतफेड वेळापत्रक आणि त्वरित डिजिटल मंजुरी देतात, ज्यामुळे ती क्रेडिट कार्डाच्या कर्जाच्या तुलनेत विशिष्ट खरेदीसाठी अधिक अंदाज लावण्यायोग्य आणि सुलभ होतात.

'स्मॉल-तिकीट' वैयक्तिक कर्ज म्हणजे काय?

भारतीय संदर्भात, ही सहसा ₹50,000 पेक्षा कमी रकमेची असुरक्षित कर्जे असतात, जी वारंवार तात्काळ उपभोगासाठी वापरली जातात.

छोटे वैयक्तिक कर्ज घेतल्याने माझ्या सिबिल स्कोरवर परिणाम होईल का?

होय, प्रत्येक कर्जाची नोंद क्रेडिट ब्युरोला दिली जाते. वेळेवर परतफेड केल्यास तुमचा स्कोर सुधारेल, तर डिफॉल्ट किंवा वारंवार अर्ज केल्यास तो कमी होऊ शकतो.

Source: ET Banking
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.