ಆರ್‌ಬಿಐ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಾಂಡ್ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ₹25,000 ಕೋಟಿ ನಗದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (OMO) ಮೂಲಕ ₹25,000 ಕೋಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಗದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ (G-Secs) ಮಾರಾಟವೂ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಗದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ.
Key takeaways
- ಆರ್‌ಬಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಗದನ್ನು ₹25,000 ಕೋಟಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.
- ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (OMO) ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು (G-Secs) ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
- OMO ಮಾರಾಟವು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಗದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಗದಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿಸಿನೆಸ್‌ಲೈನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ (G-Secs) ಮಾರಾಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (OMO) ಮೂಲಕ ₹25,000 ಕೋಟಿ ನಗದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (OMO) ಎಂದರೇನು?
ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು (OMOs) ಆರ್‌ಬಿಐ ಬಳಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ G-Secs ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಒಟ್ಟು ನಗದು (ನಗದು ಲಭ್ಯತೆ) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು (G-Secs) ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳು, ಅಥವಾ G-Secs, ಹಣವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹೊರಡಿಸುವ ಸಾಲದ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹೂಡಿಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮೆಚುರಿಟಿ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ G-Secs ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಬಿಐ G-Secs ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ₹25,000 ಕೋಟಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿದರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ।
ಈ ವರದಿಯು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.
Frequently asked questions
ನಗದು ಲಭ್ಯತೆ ಸಂಬಂಧ ಆರ್‌ಬಿಐ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ?
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ₹25,000 ಕೋಟಿ ನಗದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಆರ್‌ಬಿಐ ಈ ನಗದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು?
ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ (G-Secs) ಮಾರಾಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (OMO) ಮೂಲಕ ನಗದನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
'ನಗದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು' ಎಂದರೇನು?
ನಗದು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನಗದಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಣದ ಪೂರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.