ArthVani
personal-finance

ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ₹75 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ITAT ತೀರ್ಪು

By Arth Vani Desk · 2026-10-14

ಆನುವಂಶಿಕ ಭೂಮಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ₹75 ಲಕ್ಷ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ದೆಹಲಿಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ITAT) ಮುಂದೆ ಈ ಆದಾಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಬಿಲ್ಡರ್ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು DDA ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

Key takeaways

ಆನುವಂಶಿಕ ಭೂಮಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ₹75 ಲಕ್ಷ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ದೆಹಲಿಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ITAT) ಮುಂದೆ ಈ ಆದಾಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಬಿಲ್ಡರ್ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು DDA ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಪೀಠದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ITAT) ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ₹75 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯವು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಈ ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದ ನಂತರ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ತನ್ನ ತಾಯಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ನಂತರ, ಮಾಲೀಕರು ಆಸ್ತಿಯ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವಾರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ವಿಧಿಸುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ನಂತರ, ದೆಹಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (DDA) ಆಸ್ತಿಯ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ (ಖಾತಾ ವರ್ಗಾವಣೆ) ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು. ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಎಂದರೆ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ಹೆಸರನ್ನು ಪುರಸಭೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಭವಿಷ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

ಈ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಭೂಮಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬಿಲ್ಡರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ₹75 ಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ಆದಾಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿ, ಮಾಲೀಕರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಿಲ್ಲ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಂತರ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದರು, ₹75 ಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಆದಾಯದಂತಹ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ವರ್ಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.

ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ITAT) ಮುಂದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ITAT ದೆಹಲಿ ಅಸೆಸಿಯ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಧಾರವು, ಈ ಪ್ರಕರಣದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ₹75 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನು

ITAT ನ ತೀರ್ಪು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ-ಸಂಬಂಧಿತ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

ಈ ಲೇಖನವು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.

Frequently asked questions

ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಯಾವಾಗಲೂ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ITAT ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಸ್ತಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಂದ ₹75 ಲಕ್ಷವು ಅದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಯಿತು. ತೆರಿಗೆಯು ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಹಿವಾಟು ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಸ್ತಿ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ITAT ದೆಹಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶ ಏನಾಗಿತ್ತು?

ದೆಹಲಿಯ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ITAT) ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಆನುವಂಶಿಕ ಭೂಮಿಯ ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ₹75 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯವು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು, ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.

ಆನುವಂಶಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು?

ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೊದಲು, ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರು ಆನುವಂಶಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (DDA) ದೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

Source: ET Wealth
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.