ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಖಾಸಗಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು 'ಸೆಬಿ' ಎಚ್ಚರಿಕೆ

ಅನಧಿಕೃತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಅಥವಾ ಪ್ರಿ-ಐಪಿಒ (Pre-IPO) ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೂತಿ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿ (SEBI) ಚಿಲ್ಲರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಅನಧಿಕೃತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಅಥವಾ ಪ್ರಿ-ಐಪಿಒ (Pre-IPO) ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೂತಿ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿ (SEBI) ಚಿಲ್ಲರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಚಿಲ್ಲರೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅನಧಿಕೃತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿಭೂತಿ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿ (SEBI) ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. 'ಪ್ರಿ-ಐಪಿಒ' ಷೇರುಗಳ ಆಮಿಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೊರಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ (NSE) ಅಥವಾ ಬಿಎಸ್‌ಇ (BSE) ನಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ಕಂಪನಿಗಳು ಐಪಿಒ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಪಡೆಯಲು ಇರುವ 'ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ' ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೆಬಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒದಗಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ

ಸೆಬಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿರುವ ಅಪಾಯವೆಂದರೆ ಅಧಿಕೃತ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರೋಕರ್ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಿಂದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದರೆ, ಅವರು ಸೆಬಿ ಸ್ಕೋರ್ಸ್ (SEBI SCORES) ಅಥವಾ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳ ಆಂತರಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಷೇರುಗಳ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

• ನಿಯಂತ್ರಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆ: ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ಸೆಬಿಗೆ ವರದಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಕರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
• ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿ (IPF) ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ: ಅಧಿಕೃತ ಬ್ರೋಕರ್ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಧಿಯಿಂದ (IPF) ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
• ಷೇರು ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಅಪಾಯ: ಇವು ಖಾಸಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದರೂ ಅವರ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗೆ ಷೇರುಗಳು ಬರದೇ ಇರುವ ಅಥವಾ ಷೇರು ನೀಡಿದರೂ ಹಣ ಬರದೇ ಇರುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಆತಂಕಗಳು

ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಹಣಕಾಸು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವಾಗ, 'ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ'ಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಲೆ ಕುಶಲತೆ ಅಥವಾ ಅನ್ಯಾಯದ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಪ್ರಿ-ಐಪಿಒ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿವಾರಿಸಲಾಗದ ಅಪಾಯಗಳೂ ಇವೆ ಎಂದು ಸೆಬಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು.

ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇದು ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.