ArthVani
personal-finance

ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಗದು, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳು ಯಾವಾಗ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ

By Arth Vani Desk · 2026-07-15

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ನಗದು, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳಾಗಿರಲಿ, ನೀಡುವವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪಡೆದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಇತರವುಗಳು 'ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು. ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

Key takeaways

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ನಗದು, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳಾಗಿರಲಿ, ನೀಡುವವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪಡೆದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಇತರವುಗಳು 'ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಬಹುದು. ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು.

ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಅದು ನಗದು, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳಾಗಿರಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆಯು ಉಡುಗೊರೆ ಯಾವಾಗ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು: ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ವಲಯ

ಅನೇಕರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸುದ್ದಿ ಏನೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪಡೆದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯು ಉಡುಗೊರೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಗ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:

ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಪೋಷಕರು, ಮಕ್ಕಳು, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯ ಪೋಷಕರಿಂದ ನೀವು ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳು: ₹50,000 ಮಿತಿ

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಿತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ ಪಡೆದ ಎಲ್ಲಾ ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವು ₹50,000 ಮೀರಿದರೆ, ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ₹60,000 ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ₹60,000 ಅನ್ನು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಆದಾಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ: ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯ ಮುಖ್ಯ

ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಮನೆಗಳಂತಹ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೆರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನೀವು ಯಾವುದೇ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸದೆ (ಅಂದರೆ, ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ) ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತೆರಿಗೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯವು ₹50,000 ಮೀರಿದರೆ, ಆಸ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಉಡುಗೊರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಚರಾಸ್ತಿಗಳು: ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಯಾವಾಗ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ

ನಗದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಪರಿಗಣನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚರಾಸ್ತಿಗಳು ಸಹ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಪುರಾತತ್ವ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಯಾವುದೇ ಕಲಾಕೃತಿ ಅಥವಾ ಬುಲಿಯನ್ ಸೇರಿವೆ. ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳಂತೆಯೇ, ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಗಳಾಗಿ ಪಡೆದ ಈ ಚರಾಸ್ತಿಗಳ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ₹50,000 ಮೀರಿದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ನಿಮ್ಮ ITR ನಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು

ಈ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಯಾವುದೇ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ (ITR) ನಲ್ಲಿ 'ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು. ತೆರಿಗೆದಾರರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ, ಇದರಲ್ಲಿ ದಾನಿಯ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಗೊರೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನಿಖರವಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ತೆರಿಗೆ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ದಂಡಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

ಈ ಲೇಖನವು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಅರ್ಹ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

Frequently asked questions

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪಡೆದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ ಪಡೆದ ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ನಗದು, ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಚರಾಸ್ತಿಗಳಾಗಿರಲಿ, ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡಬಹುದು.

ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮ ಏನು?

ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ (ಸ್ನೇಹಿತರಂತಹ) ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ನಗದು ಉಡುಗೊರೆಗಳು ₹50,000 ಮೀರಿದರೆ, ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವು 'ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಆದಾಯ' ಎಂದು ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹೇಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ನೀವು ಸಂಬಂಧಿಕರಲ್ಲದವರಿಂದ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯವು ₹50,000 ಮೀರಿದರೆ, ಆಸ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಮೌಲ್ಯವು ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದಿವೆ.

Source: ET Wealth
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.