ArthVani
fintech

ANZ बँकेने टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स आणि स्विफ्ट ब्लॉकचेन वापरून ऐतिहासिक सीमापार पेमेंट पूर्ण केले

By Arth Vani Desk · 2026-10-06

ऑस्ट्रेलियन बँक ANZ ने स्विफ्टच्या नवीन ब्लॉकचेन लेजरवर 'टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स' वापरून यशस्वीरित्या एक थेट सीमापार कॉर्पोरेट ट्रेझरी व्यवहार केला आहे. हे जागतिक स्तरावर व्यवसायांसाठी जलद, अधिक सुरक्षित आणि संभाव्यतः स्वस्त आंतरराष्ट्रीय पेमेंट्सच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.

Key takeaways

ऑस्ट्रेलियन बँक ANZ ने स्विफ्टच्या नवीन ब्लॉकचेन लेजरवर 'टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स' वापरून यशस्वीरित्या एक थेट सीमापार कॉर्पोरेट ट्रेझरी व्यवहार केला आहे. हे जागतिक स्तरावर व्यवसायांसाठी जलद, अधिक सुरक्षित आणि संभाव्यतः स्वस्त आंतरराष्ट्रीय पेमेंट्सच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल आहे.

जागतिक आर्थिक व्यवहारांचे भविष्य दर्शवणाऱ्या एका महत्त्वपूर्ण पावलात, ऑस्ट्रेलिया अँड न्यूझीलंड बँकिंग ग्रुप (ANZ) ने स्विफ्टच्या ब्लॉकचेन-आधारित लेजरने सुकर केलेल्या टोकनाइज्ड डिपॉझिट्सचा वापर करून यशस्वीरित्या एक थेट कॉर्पोरेट ट्रेझरी व्यवहार पूर्ण केला आहे. हा पायलट प्रकल्प दर्शवतो की पारंपारिक बँकिंग ऑपरेशन्स सीमापार पेमेंट्ससाठी अत्याधुनिक ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा लाभ कसा घेऊ शकतात.

टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स म्हणजे मूलतः बँकेच्या ठेवीचे (डिपॉझिटचे) डिजिटल प्रतिनिधित्व, जे ब्लॉकचेनवर सुरक्षित असते. क्रिप्टोकरन्सीच्या विपरीत, ते बँकेत ठेवलेल्या पारंपारिक पैशांनी पूर्णपणे समर्थित असतात, ज्यामुळे फिएट चलनाची स्थिरता ब्लॉकचेनची कार्यक्षमता आणि पारदर्शकता यांच्याशी जोडली जाते. या टोकनाइज्ड डिपॉझिट्सचा वापर करून, ANZ आपल्या संस्थांदरम्यान एक वास्तविक पेमेंट करण्यास सक्षम होते, ज्यामुळे कॉर्पोरेट ट्रेझरी कार्यांसाठी या नाविन्यपूर्ण दृष्टिकोनाची व्यवहार्यता सिद्ध होते.

स्विफ्ट, सोसायटी फॉर वर्ल्डवाइड इंटरबँक फायनान्शियल टेलिकम्युनिकेशन, आंतरराष्ट्रीय वित्तीय मेसेजिंगचा कणा आहे, जे जागतिक स्तरावर 11,000 पेक्षा जास्त बँकांना आणि वित्तीय संस्थांना जोडते. या पायलटमध्ये त्याचा सहभाग महत्त्वाचा आहे, कारण ते बँकांना ब्लॉकचेनसारख्या नवीन तंत्रज्ञानासह प्रयोग करण्यासाठी एक विश्वसनीय आणि सुरक्षित नेटवर्क प्रदान करते, ज्यामुळे ते नियामक अनुपालन आणि कार्यात्मक सुरक्षिततेच्या कठोर आवश्यकता पूर्ण करतात याची खात्री होते.

जागतिक पेमेंट्स आणि व्यवसायांसाठी याचा अर्थ काय?

या व्यवहाराची यशस्वी पूर्तता अनेक संभाव्य फायद्यांवर प्रकाश टाकते. प्रथमतः, ते सीमापार पेमेंट्सची गती लक्षणीयरीत्या वाढवू शकते. पारंपारिक आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांमध्ये अनेकदा अनेक मध्यस्थ सामील असतात आणि सेटलमेंटला (निपटारा) अनेक दिवस लागू शकतात. ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान, जवळपास तात्काळ हस्तांतरण आणि सेटलमेंट सक्षम करून, या वेळेत लक्षणीय कपात करण्याची क्षमता ठेवते.

दुसरे म्हणजे, ते सुधारित पारदर्शकता आणि सुरक्षितता प्रदान करते. ब्लॉकचेन लेजरवरील प्रत्येक व्यवहार अपरिवर्तनीय आणि पडताळण्यायोग्य असतो, ज्यामुळे फसवणुकीचा धोका कमी होतो आणि निधीचा मागोवा घेणे सोपे होते. कॉर्पोरेशनसाठी, विशेषतः ज्यांची आंतरराष्ट्रीय ऑपरेशन्स विस्तृत आहेत, यामुळे उत्तम रोख व्यवस्थापन आणि पेमेंट्सचा मागोवा घेणे आणि त्यांचे समाधान करण्याशी संबंधित कार्यात्मक खर्च कमी होऊ शकतात.

या विशिष्ट व्यवहारात ऑस्ट्रेलियन बँक सामील असली तरी, भारतासह जागतिक आर्थिक परिसंस्थेसाठी त्याचे परिणाम मोठे आहेत. जग जसजसे अधिक जोडले जात आहे, तसतसे आंतरराष्ट्रीय व्यापारात गुंतलेले भारतीय व्यवसाय, तसेच रेमिटन्स (प्रेषण) पाठवणारे किंवा प्राप्त करणारे व्यक्तींना अशा प्रगतीचा फायदा होऊ शकतो. जलद आणि स्वस्त सीमापार पेमेंट्स व्यापाराची कार्यक्षमता वाढवू शकतात आणि जागतिक स्तरावर कार्यरत असलेल्या भारतीय कंपन्यांसाठी व्यवहाराचा खर्च कमी करू शकतात.

बँकिंग आणि ब्लॉकचेनचे भविष्य

हा पायलट एका व्यापक प्रवृत्तीचा भाग आहे जिथे प्रमुख वित्तीय संस्था आणि नेटवर्क ब्लॉकचेन आणि डिस्ट्रिब्यूटेड लेजर तंत्रज्ञान (DLT) मुख्य प्रवाहातील वित्तमध्ये कसे समाकलित केले जाऊ शकते याचा शोध घेत आहेत. हे अशा भविष्याची सूचना देते जिथे डिजिटल मालमत्तेची कार्यक्षमता पारंपारिक बँकिंगच्या नियमन केलेल्या वातावरणाशी जोडली जाते, ज्यामुळे स्थिरतेशी तडजोड न करता नाविन्याची हमी देणारे एक संकरित (हायब्रिड) मॉडेल मिळते.

खुले गुंतवणूकदार आणि ग्राहकांसाठी, सध्या टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स प्रामुख्याने कॉर्पोरेट आणि संस्थात्मक वापरासाठी असली तरी, अशी नवोपक्रम अधिक कार्यक्षम आणि जोडलेल्या जागतिक वित्तीय प्रणालीसाठी आधार तयार करतात. ही उत्क्रांती अखेरीस विविध बँकिंग उत्पादनांमध्ये अधिक सुव्यवस्थित सेवा आणि स्पर्धात्मक ऑफरिंगना जन्म देऊ शकते, अगदी वैयक्तिक ग्राहकांद्वारे आंतरराष्ट्रीय व्यवहार किंवा गुंतवणुकीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या उत्पादनांमध्येही.

हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि आर्थिक किंवा गुंतवणूक सल्ला नाही.

Frequently asked questions

टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स म्हणजे काय?

टोकनाइज्ड डिपॉझिट्स ही पारंपारिक बँक ठेवींची (डिपॉझिट्सची) डिजिटल आवृत्ती आहेत, जी ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान वापरून सुरक्षित आणि व्यवस्थापित केली जातात. ते बँकेत ठेवलेल्या वास्तविक पैशांचे प्रतिनिधित्व करतात, ज्यामुळे चलनाची स्थिरता डिजिटल लेजरच्या कार्यक्षमतेशी जोडली जाते.

यामुळे पेमेंट्स जलद किंवा स्वस्त कसे होतात?

ब्लॉकचेन वापरून, व्यवहार जवळजवळ त्वरित प्रक्रिया आणि सेटल (निपटारा) केले जाऊ शकतात, ज्यामुळे पारंपारिक आंतरराष्ट्रीय पेमेंट्सशी संबंधित विलंब दूर होतो. ही वाढलेली कार्यक्षमता बँकांसाठी कार्यात्मक खर्च देखील कमी करू शकते, ज्यामुळे अखेरीस ग्राहकांसाठी कमी शुल्क आकारले जाऊ शकते.

याचा भारतीय बँका किंवा ग्राहकांवर कसा परिणाम होईल?

जरी या पायलटमध्ये ऑस्ट्रेलियन बँक सामील असली तरी, स्विफ्ट एक जागतिक नेटवर्क आहे. भारतीय बँका अशा नवोपक्रमांना स्वीकारू शकतात ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि रेमिटन्स पेमेंट्स भारतीय व्यवसायांसाठी आणि सीमापार व्यवहारात गुंतलेल्या व्यक्तींसाठी जलद आणि अधिक किफायतशीर बनतील.

Source: Finextra
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.