ArthVani
personal-finance

ಪರಂಪರಾಗತ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ: ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ

By Arth Vani Desk · 2026-08-27

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರಾಗತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬರುವುದು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಂಡೆಕ್ಸೇಶನ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ಮತ್ತು 54EC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

Key takeaways

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಂಪರಾಗತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬರುವುದು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ತೆರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಂಡೆಕ್ಸೇಶನ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ಮತ್ತು 54EC ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪರಂಪರೆ ಅಥವಾ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸ್ವಾಧೀನದ ವೆಚ್ಚ (cost of acquisition) ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅವಧಿಯನ್ನು (holding period) ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು

ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪ—ಶಾರ್ಟ್-ಟರ್ಮ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ (STCG) ಅಥವಾ ಲಾಂಗ್-ಟರ್ಮ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ (LTCG)—ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪರಂಪರಾಗತ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಸ್ತಿ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬಂದ ದಿನಾಂಕದಿಂದಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿಯು 24 ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಅದನ್ನು LTCG ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಂಡೆಕ್ಸೇಶನ್ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೊಂದಿಗೆ 20% ದರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಜುಲೈ 2024 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಜೆಟ್ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ).

ಸ್ವಾಧೀನದ ವೆಚ್ಚದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ

ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ'. ವಾರಸುದಾರರು ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣ, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕರು ಪಾವತಿಸಿದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಕಾನೂನು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2001 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ತೆರಿಗೆದಾರರು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2001 ರ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು (FMV) ಸ್ವಾಧೀನದ ವೆಚ್ಚವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲ ಬೆಲೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಲಾಭವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಾರಾಟದ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ

ತೆರಿಗೆದಾರರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿಸಬಹುದು:

ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ

ಸುಗಮ ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಾರಸುದಾರರು ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕರ ಮೂಲ ಖರೀದಿ ಪತ್ರ, ವಿಲ್ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು 2001 ರ FMV ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರಲು ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಗಡುವಿನ ಮೊದಲು ಲಾಭವನ್ನು ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ ಸ್ಕೀಮ್ (CGAS) ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಈ ವರದಿಯು ಮಾಹಿತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

Frequently asked questions

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ತೆರಿಗೆ (Inheritance Tax) ಇದೆಯೇ?

ಇಲ್ಲ, ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಲ್ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಪರಂಪರಾಗತ ಮನೆಗೆ 'ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ'ವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಸ್ವಾಧೀನದ ವೆಚ್ಚವು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಪಾವತಿಸಿದ ಬೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇಂಡೆಕ್ಸೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೊಸ ಮನೆ ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾನು ತೆರಿಗೆ ಉಳಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಸೆಕ್ಷನ್ 54 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ವಸತಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನೀವು ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

Source: Mint Money
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.