ArthVani
economy

भारताचा परकीय चलन साठा विक्रमी $729 अब्ज वर, आर्थिक स्थैर्याला बळकटी

By Arth Vani Desk · 2026-08-29

भारताचा परकीय चलन साठा अभूतपूर्व $729 अब्ज पर्यंत वाढला आहे, जो आतापर्यंतचा उच्चांक आहे. एकाच आठवड्यात $12.4 अब्ज ची ही लक्षणीय वाढ परकीय चलन मालमत्ता आणि सोन्याच्या साठ्यात वाढ झाल्यामुळे झाली आहे, ज्यामुळे भारताची आर्थिक लवचिकता वाढली आहे. विशेष फॉरेक्स स्वॅप सुविधा आणि FCNR-B ठेवींचा देखील या मजबूत प्रवाहामध्ये वाटा आहे.

Key takeaways

भारताचा परकीय चलन साठा अभूतपूर्व $729 अब्ज पर्यंत वाढला आहे, जो आतापर्यंतचा उच्चांक आहे. सर्वात अलीकडील आठवड्यात नोंदवलेला हा महत्त्वाचा टप्पा मजबूत आवक दर्शवतो आणि देशाची आर्थिक स्थिती मजबूत करतो.

ताज्या साप्ताहिक आकडेवारीनुसार भारताच्या परकीय चलन साठ्यात $12.4 अब्ज ची लक्षणीय वाढ झाली आहे. परकीय चलन मालमत्ता (FCA) मध्ये झालेली वाढ हे याचे प्रमुख कारण होते, जी $9.4 अब्ज ने वाढून $591 अब्ज वर पोहोचली. त्याचबरोबर, भारताच्या सोन्याच्या साठ्याच्या मूल्यातही $2.8 अब्ज ची चांगली वाढ झाली, जो $114 अब्ज वर पोहोचला.

ही नवीन उच्चांक या वर्षाच्या फेब्रुवारीच्या अखेरीस गाठलेल्या $728 अब्ज च्या मागील विक्रमाला ओलांडून गेला आहे, जो भारताच्या बाह्य बफर्समध्ये सतत वाढीचा कल आणि परकीय मालमत्तेचा सातत्यपूर्ण संचय दर्शवतो.

तुमच्यासाठी उच्च परकीय चलन साठा महत्त्वाचा का आहे

उच्च परकीय चलन साठा भारताच्या आर्थिक आरोग्यासाठी आणि स्थैर्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे, जो थेट नागरिकांच्या आर्थिक कल्याणावर परिणाम करतो. ते जागतिक चलन चढ-उतार किंवा परकीय भांडवलाचा अचानक बहिर्वाह यांसारख्या बाह्य आर्थिक धक्क्यांविरुद्ध एक मजबूत बफर प्रदान करतात. मजबूत साठा भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढवतो, इतर प्रमुख चलनांच्या तुलनेत भारतीय रुपयाचे स्थैर्य राखण्यास मदत करतो आणि आवश्यक आयातीसाठी पुरेसा निधी सुनिश्चित करतो, ज्यामुळे एकूण आर्थिक लवचिकतेस हातभार लागतो.

FCNR-B ठेवीमुळे आवकमध्ये वाढ

या लक्षणीय आवकमध्ये योगदान देणारा एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) सुरू केलेली विशेष फॉरेक्स स्वॅप सुविधा. 21 ऑगस्टपर्यंत, भारतीय बँकांनी या योजनेअंतर्गत परकीय चलन अनिवासी (FCNR-B) ठेवींद्वारे $65.4 अब्ज यशस्वीरित्या जमा केले. RBI ने एका निवेदनात पुढे सांगितले की, या विशेष खिडकीद्वारे विशेषतः प्रवाहित झालेले एकूण परकीय चलन $72.85 अब्ज होते, जे परकीय भांडवल आकर्षित करण्यात आणि साठा स्थिती मजबूत करण्यात त्याची प्रभावीता अधोरेखित करते.

भारताच्या परकीय चलन साठ्याची सतत वाढ त्याच्या बाह्य क्षेत्राची ताकद आणि त्याचे विवेकपूर्ण मॅक्रोइकॉनॉमिक व्यवस्थापन अधोरेखित करते. ही मजबूत स्थिती मध्यवर्ती बँकेला चलनविषयक धोरण व्यवस्थापित करण्यात अधिक लवचिकता प्रदान करते, जसे की आवश्यकतेनुसार रुपया स्थिर करण्यासाठी हस्तक्षेप करणे, आणि एकूण आर्थिक स्थैर्य राखणे, ज्यामुळे अधिक स्थिर आर्थिक वातावरण सुनिश्चित करून व्यापक अर्थव्यवस्था आणि तिच्या नागरिकांना फायदा होतो.

हा अहवाल केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि तो आर्थिक किंवा गुंतवणुकीचा सल्ला नाही.

Frequently asked questions

भारताचा परकीय चलन साठा काय आहे?

भारताचा परकीय चलन साठा म्हणजे भारतीय रिझर्व्ह बँकेकडे असलेली एकूण परकीय चलन, सोने, IMF कडील विशेष आहरण अधिकार (SDRs) आणि राखीव ट्रेंच स्थिती. ते अर्थव्यवस्थेसाठी एक बफर म्हणून काम करतात.

भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी उच्च परकीय चलन साठा का फायदेशीर आहे?

उच्च परकीय चलन साठा चलन चढ-उतारांविरुद्ध स्थिरता प्रदान करतो, आवश्यक आयातीसाठी निधी पुरवण्यास मदत करतो, गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढवतो आणि RBI ला चलनविषयक धोरण व्यवस्थापित करण्यात आणि अस्थिरतेपासून भारतीय रुपयाचे संरक्षण करण्यात लवचिकता देतो.

अलीकडील वाढीत FCNR-B ठेवींची काय भूमिका होती?

FCNR-B (परकीय चलन अनिवासी - बँक) ठेवी, ज्या भारतीय बँकांनी विशेष RBI स्वॅप सुविधेअंतर्गत जमा केल्या, त्यांनी अनिवासी भारतीयांकडून $65.4 अब्ज आकर्षित करून साठ्यात वाढ करण्यात महत्त्वपूर्ण योगदान दिले, या सुविधेद्वारे एकूण आवक $72.85 अब्ज पर्यंत पोहोचली.

Source: ET Economy
Investments are subject to market risks. This article is for informational purposes only and not financial advice.