JPMorgan ने ₹96 कोटींचे शेअर्स विकल्यामुळे Lenskart च्या शेअरच्या किंमतीत 2% घसरण
गुंतवणूक क्षेत्रातील दिग्गज कंपनी JPMorgan ने भारतीय आयवेअर युनिकॉर्न Lenskart मधील आपल्या हिश्श्याचा काही भाग ₹96 कोटींना विकला आहे. दुय्यम बाजार व्यवहाराद्वारे (secondary market transaction) झालेल्या या व्यवहारात हा हिस्सा हाँगकाँगस्थित विरिडियन एशियाने (Viridian Asia) खरेदी केला आहे.
भारतातील ग्राहक-तंत्रज्ञान क्षेत्रातील (consumer-tech) एक महत्त्वाची घडामोड म्हणून Lenskart Solutions मध्ये मोठ्या प्रमाणावर दुय्यम बाजार हालचाली पाहायला मिळत आहेत. ₹96 कोटींच्या ब्लॉक डीलमुळे या अनलिस्टेड आयवेअर कंपनीचे शेअर्स अलीकडेच 2% पेक्षा जास्त घसरले. या व्यवहारात जागतिक बँकिंग क्षेत्रातील बलाढ्य कंपनी JPMorgan Chase च्या उपकंपनीने आपला हिस्सा हाँगकाँगस्थित विरिडियन एशिया अपॉर्च्युनिटीज मास्टर फंडला (Viridian Asia Opportunities Master Fund) विकला आहे.
अनलिस्टेड क्षेत्रात संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या हालचाली
Lenskart ही अद्याप अनलिस्टेड कंपनी असली तरी, तिचे शेअर्स खाजगी दुय्यम बाजारपेठेत (private secondary market) सक्रियपणे विकले जातात. अशा बाजारपेठांमुळे सुरुवातीचे गुंतवणूकदार आणि कर्मचाऱ्यांना त्यांचे शेअर्स नवीन संस्थात्मक खरेदीदारांना विकून रोख रक्कम मिळवता येते. JPMorgan ने घेतलेली ही एक्झिट जागतिक वित्तीय संस्था भारतीय युनिकॉर्नमधील त्यांच्या पोर्टफोलिओची फेररचना करत असल्याचाच एक भाग आहे.
हा व्यवहार आंतरराष्ट्रीय फंड मॅनेजर्समध्ये प्रस्थापित भारतीय स्टार्टअप्सबद्दल असलेली कायमची ओढ अधोरेखित करतो. व्यवहारानंतर शेअरच्या किंमतीत थोडी घट झाली असली तरी, विरिडियन एशियाचा प्रवेश हा व्हिजन-केअर क्षेत्रातील मार्केट लीडर म्हणून Lenskart च्या दीर्घकालीन वाढीच्या कथेवर असलेल्या विश्वासाचे प्रतीक आहे.
इतर गुंतवणूकदारांचा रस
फरीदाबादमध्ये मुख्यालय असलेल्या या कंपनीतील आपली गुंतवणूक कमी करणारे JPMorgan हे एकमेव मोठे गुंतवणूकदार नाहीत. या आयवेअर युनिकॉर्नमध्ये गेल्या काही महिन्यांत अनेक हाय-प्रोफाईल दुय्यम व्यवहार झाले आहेत:
- SoftBank ची एक्झिट: जपानी समूहाची उपकंपनी असलेल्या SVF II Lightbulb (Cayman) ने देखील अलीकडेच आपला हिस्सा कमी केला आहे.
- नवीन संस्थात्मक प्रवेश: या एक्झिटमुळे संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या विविध गटांना इक्विटी घेण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे, जे कंपनीच्या कॅप टेबलमधील निरोगी बदल दर्शवते.
- व्हॅल्युएशन बेंचमार्किंग: कंपनी शेवटी जेव्हा इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग (IPO) साठी जाईल, त्यापूर्वी हे वारंवार होणारे दुय्यम व्यवहार किंमत निश्चित करण्यासाठी (price discovery) महत्त्वपूर्ण यंत्रणा म्हणून काम करतात.
बाजारावरील परिणाम
किरकोळ निरीक्षकांसाठी, या हालचाली संस्थात्मक विश्वासाचे मोजमाप आहेत. जेव्हा JPMorgan सारख्या जागतिक कंपन्या विक्री करतात आणि विरिडियन एशिया सारखे फंड खरेदी करतात, तेव्हा असे दिसून येते की भारतीय ग्राहक-तंत्रज्ञान कंपन्यांचे मूल्य (valuation) आता परिपक्व होत आहे. Lenskart भारताच्या संघटित आयवेअर बाजारपेठेत आपले वर्चस्व टिकवून आहे आणि दक्षिणपूर्व आशिया आणि मध्यपूर्वेसारख्या आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतही आक्रमकपणे विस्तार करत आहे.
शेअरच्या किंमतीत झालेली 2% घसरण ही प्रामुख्याने ब्लॉक डीलमुळे अचानक उपलब्ध झालेल्या तरलतेमुळे (liquidity event) आहे. जेव्हा शेअर्सचा पुरवठा तात्पुरत्या स्वरूपात मागणीपेक्षा जास्त होतो, तेव्हा अशा मोठ्या शेअर हस्तांतरणामध्ये हे सामान्य असते.
अनलिस्टेड शेअर्समधील गुंतवणुकीत उच्च जोखीम असते; ही माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशांसाठी आहे आणि यात कोणतीही आर्थिक सल्ला किंवा खरेदी-विक्रीची शिफारस केलेली नाही.