MUFG जपानी सरकारी रोख्यांच्या रेपो सेटलमेंटसाठी ब्लॉकचेनची चाचणी करत आहे

मित्सुबिशी यूएफजे फायनान्शियल ग्रुप (MUFG), एक प्रमुख जागतिक वित्तीय संस्था, ने जपानी सरकारी रोखे (JGB) पुनर्खरेदी करार (रेपो) व्यवहार कॅन्टॉन नेटवर्क ब्लॉकचेनवर आणण्यासाठी प्रूफ-ऑफ-कन्सेप्ट (PoC) सुरू केला आहे. ही कृती, प्रमुख बँकांमध्ये कोर वित्तीय ऑपरेशन्सचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी डिस्ट्रिब्यूटेड लेजर तंत्रज्ञान (DLT) वापरण्यात वाढत्या स्वारस्याचे संकेत देते.

रेपो व्यवहार काय आहेत आणि ते महत्त्वाचे का आहेत?

रेपो व्यवहार हे भारतासह जागतिक वित्तीय बाजारपेठांचे मूलभूत घटक आहेत. यामध्ये एक पक्ष दुसऱ्या पक्षाला सिक्युरिटी (जसे की सरकारी रोखे) विकतो आणि भविष्यातील तारखेला ती जास्त किमतीला परत विकत घेण्याच्या करारासह. मूलतः, हे वित्तीय संस्थांसाठी सिक्युरिटीजचा संपार्श्विक म्हणून वापर करून पैसे कर्ज घेण्याचा, किंवा पैसे कर्ज देऊन आणि संपार्श्विक ठेवून व्याज मिळवण्याचा एक मार्ग आहे. JGB, सार्वभौम कर्ज असल्यामुळे, अत्यंत तरल असतात आणि जपानच्या वित्तीय प्रणालीमध्ये अशा व्यवहारांमध्ये वारंवार वापरले जातात.

हे करार बँकिंग प्रणालीमध्ये तरलता सुनिश्चित करण्यासाठी, बँकांना त्यांच्या अल्प-मुदतीच्या निधीची गरज व्यवस्थापित करण्यास आणि मध्यवर्ती बँकांना मौद्रिक धोरण लागू करण्यासाठी मार्ग प्रदान करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहेत. त्यामुळे रेपो व्यवहारांचे कार्यक्षम आणि सुरक्षित सेटलमेंट वित्तीय स्थिरतेसाठी महत्त्वाचे आहे.

ब्लॉकचेन सेटलमेंटमध्ये क्रांती कशी घडवू शकते

सध्या, रेपो व्यवहारांचे सेटलमेंट, इतर अनेक वित्तीय साधनांप्रमाणे, अनेक मध्यस्थांचा समावेश करते आणि त्याला वेळ लागतो (विशेषतः T+1 किंवा T+2, म्हणजे व्यवहारानंतर एक किंवा दोन व्यावसायिक दिवसांनी सेटलमेंट होते). हा विलंब ऑपरेशनल गुंतागुंत आणि प्रतिपक्ष धोका निर्माण करतो - म्हणजे व्यवहार अंतिम होण्यापूर्वी एक पक्ष डिफॉल्ट करू शकतो हा धोका.

JGB रेपो व्यवहार कॅन्टॉन नेटवर्कसारख्या ब्लॉकचेनवर हलवून, MUFG चे अनेक फायदे साध्य करण्याचे उद्दीष्ट आहे:

• तत्काळ (T+0) सेटलमेंट: ब्लॉकचेनमुळे रिअल-टाइम, अणू सेटलमेंट शक्य होते, जिथे मालमत्ता आणि रोख रक्कम एकाच वेळी हस्तांतरित होतात. यामुळे सेटलमेंटमधील विलंब दूर होतो आणि प्रतिपक्ष धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो.
• वाढलेली पारदर्शकता: एक सामायिक, अपरिवर्तनीय लेजर सर्व अधिकृत सहभागींना व्यवहार डेटासाठी सत्याचा एकच स्रोत प्रदान करते, ज्यामुळे पारदर्शकता वाढते आणि विवाद कमी होतात.
• कमी परिचालन खर्च: ब्लॉकचेनवरील स्मार्ट करारांद्वारे प्रक्रिया स्वयंचलित केल्याने जुळवणी सुलभ होते, मॅन्युअल चुका कमी होतात आणि क्लिअरिंग आणि सेटलमेंटशी संबंधित एकूण परिचालन खर्च कमी होतो.
• वर्धित सुरक्षा: ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानातील अंतर्भूत क्रिप्टोग्राफिक सुरक्षा वैशिष्ट्ये व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि फसवणुकीस प्रतिरोधक बनवू शकतात.

व्यापक वित्तीय लँडस्केपसाठी परिणाम

जरी हा विशिष्ट प्रयोग जपानी सरकारी रोख्यांवर केंद्रित असला तरी, MUFG सारख्या जागतिक खेळाडूंच्या अशा उपक्रमांचे यश इतर मालमत्ता वर्ग आणि भूगोलांमध्ये, ज्यात भारतही समाविष्ट आहे, ब्लॉकचेनच्या व्यापक स्वीकारार्हतेसाठी मार्ग मोकळा करू शकते. भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) आणि विविध भारतीय वित्तीय संस्था देखील आंतरबँक देयकांपासून सरकारी रोखे जारी करण्यापर्यंतच्या ॲप्लिकेशन्ससाठी DLT चा शोध घेत आहेत, त्याची कार्यक्षमता आणि लवचिकता सुधारण्याची क्षमता ओळखत आहेत.

भारतीय खुद्रा गुंतवणूकदारांसाठी, ही वाढ, जरी त्यांच्या भारतीय रोखे किंवा म्युच्युअल फंडांमधील त्वरित गुंतवणुकीवर थेट परिणाम करत नसली तरी, अधिक तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत आणि संभाव्यतः सुरक्षित वित्तीय पायाभूत सुविधांच्या दिशेने जागतिक ट्रेंड दर्शवते. जलद, अधिक कार्यक्षम सेटलमेंट प्रणालीमुळे दीर्घकाळात विविध वित्तीय उत्पादनांसाठी कमी व्यवहार खर्च आणि अधिक बाजारपेठ प्रवेश मिळू शकतो.

कॅन्टॉन नेटवर्कसोबत MUFG चा सहभाग पारंपारिक वित्तव्यवस्थेतील जटिल आव्हानांना सामोरे जाण्यासाठी एंटरप्राइज-ग्रेड ब्लॉकचेन सोल्यूशन्सवरील वाढता विश्वास अधोरेखित करतो. या प्रूफ-ऑफ-कन्सेप्टचा परिणाम जगभरातील वित्तीय बाजारपेठ सहभागींकडून बारकाईने पाहिला जाईल, कारण तो रोखे बाजार आणि त्यापुढील भविष्यातील नवोपक्रमांसाठी एक उदाहरण स्थापित करू शकतो.

हा अहवाल केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि तो आर्थिक किंवा गुंतवणूक सल्ला म्हणून मानला जाऊ नये.