यूपीआय इंटरचेंज शुल्क: लहान व्यवसाय पीपीआय-आधारित पेमेंट्सवर पुनर्विचार करू शकतात
Source: GNews Fintech
Arth Insight · What this means for your wallet
- 1 एप्रिल 2023 पासून, ₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेटमधून केलेल्या यूपीआय पेमेंट्सवर 1.1% इंटरचेंज शुल्क लागू होते.
- थेट बँक-ते-बँक यूपीआय व्यवहार वापरकर्ते आणि व्यापारी दोघांसाठीही पूर्णपणे विनामूल्य राहतात.
- ₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेट-आधारित यूपीआय पेमेंट्स स्वीकारताना लहान व्यवसायांना वाढलेल्या खर्चाचा सामना करावा लागू शकतो.
1 एप्रिल 2023 पासून, ₹2,000 पेक्षा जास्त व्यवहारांसाठी वॉलेटसारख्या प्रीपेड पेमेंट इन्स्ट्रुमेंट्स (PPIs) द्वारे केलेल्या UPI पेमेंट्सवर 1.1% इंटरचेंज शुल्क लागू होईल. या बदलामुळे, त्याच्या परिणामांबद्दल प्रश्न निर्माण झाले आहेत आणि वाढलेल्या खर्चांमुळे लहान व्यवसायांना अशा डिजिटल पेमेंट स्वीकारण्याबद्दल पुनर्विचार करावा लागू शकतो.
- ▸1 एप्रिल 2023 पासून, ₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेटमधून केलेल्या यूपीआय पेमेंट्सवर 1.1% इंटरचेंज शुल्क लागू होते.
- ▸थेट बँक-ते-बँक यूपीआय व्यवहार वापरकर्ते आणि व्यापारी दोघांसाठीही पूर्णपणे विनामूल्य राहतात.
- ▸₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेट-आधारित यूपीआय पेमेंट्स स्वीकारताना लहान व्यवसायांना वाढलेल्या खर्चाचा सामना करावा लागू शकतो.
- ▸संभाव्य अप्रत्यक्ष शुल्क किंवा व्यापाऱ्यांच्या पसंती टाळण्यासाठी ग्राहक मोठ्या व्यवहारांसाठी थेट बँक-ते-बँक यूपीआयकडे वळू शकतात.
- ✓1 एप्रिल 2023 पासून, ₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेटमधून केलेल्या यूपीआय पेमेंट्सवर 1.1% इंटरचेंज शुल्क लागू होते.
- ✓थेट बँक-ते-बँक यूपीआय व्यवहार वापरकर्ते आणि व्यापारी दोघांसाठीही पूर्णपणे विनामूल्य राहतात.
- ✓₹2,000 पेक्षा जास्त वॉलेट-आधारित यूपीआय पेमेंट्स स्वीकारताना लहान व्यवसायांना वाढलेल्या खर्चाचा सामना करावा लागू शकतो.
- ✓संभाव्य अप्रत्यक्ष शुल्क किंवा व्यापाऱ्यांच्या पसंती टाळण्यासाठी ग्राहक मोठ्या व्यवहारांसाठी थेट बँक-ते-बँक यूपीआयकडे वळू शकतात.
काही यूपीआय व्यवहारांवर नवीन इंटरचेंज शुल्क लागू झाल्यानंतर भारतीय लहान व्यवसाय त्यांच्या डिजिटल पेमेंट रणनीतींचे मूल्यांकन करत आहेत. 1 एप्रिल 2023 पासून प्रभावी, प्रीपेड पेमेंट इन्स्ट्रुमेंट्स (PPIs), जसे की डिजिटल वॉलेट वापरून केलेल्या यूपीआय पेमेंट्ससाठी 1.1% शुल्क लागू करण्यात आले आहे, जिथे व्यवहाराचे मूल्य ₹2,000 पेक्षा जास्त आहे. भारतीय राष्ट्रीय पेमेंट कॉर्पोरेशन (NPCI) च्या या पावलाचा उद्देश PPI जारीकर्त्यांना होणारा खर्च भरून काढणे हा आहे, परंतु यामुळे व्यापाऱ्यांसाठी चिंता वाढली आहे.
नवीन शुल्क समजून घेणे
हे स्पष्ट करणे महत्त्वाचे आहे की हा नवीन शुल्क 'इंटरचेंज शुल्क' आहे आणि पारंपरिक मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) नाही, जो सामान्यतः क्रेडिट किंवा डेबिट कार्ड व्यवहारांना लागू होतो. यूपीआयसाठी, ग्राहकाच्या बँक खात्यातून थेट व्यापाऱ्याच्या बँक खात्यात (त्यांच्या यूपीआय आयडी किंवा क्यूआर कोडचा वापर करून) केलेले व्यवहार वापरकर्ते आणि व्यापारी दोघांसाठीही विनामूल्य राहतात. 1.1% शुल्क विशेषतः अशा व्यवहारांना लक्ष्य करते जिथे पेमेंट पेटीएम वॉलेट किंवा फोनपे वॉलेटसारख्या PPI मधून येते आणि हस्तांतरित रक्कम ₹2,000 पेक्षा जास्त असते.
कोण पैसे देतो आणि व्यवसायांसाठी याचा काय अर्थ आहे
या नवीन रचनेनुसार, जेव्हा एखादा ग्राहक ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेसाठी यूपीआयद्वारे व्यापाऱ्याला पेमेंट करण्यासाठी आपले वॉलेट वापरतो, तेव्हा व्यापाऱ्याचा बँक (अधिग्रहण करणारा बँक) ग्राहकाच्या वॉलेट जारीकर्त्याला (PPI जारीकर्ता) 1.1% शुल्क देईल. हे शुल्क तांत्रिकदृष्ट्या अधिग्रहण करणार्‍या बँकेद्वारे भरले जात असले तरी, ते व्यापाऱ्यावर लादले जाऊ शकते. लहान व्यवसायांसाठी, विशेषतः ज्यांचे नफ्याचे मार्जिन कमी आहे, मोठ्या व्यवहारांवर हे 1.1% शुल्क सहन करणे त्यांच्या कमाईला कमी करू शकते, ज्यामुळे त्यांना वॉलेट-आधारित यूपीआय पेमेंट्सला परावृत्त करणे किंवा हा खर्च ग्राहकांवर लादणे यावर विचार करण्यास प्रवृत्त करेल.
यूपीआय प्लॅटफॉर्म चालवणाऱ्या NPCI ने म्हटले आहे की, इंटरचेंज शुल्क डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टमच्या शाश्वत वाढ आणि विकासासाठी महत्त्वाचे आहे, विशेषतः PPIs साठी ज्यात अतिरिक्त पायाभूत सुविधा आणि कार्यप्रवण खर्च समाविष्ट असतो. तथापि, या अंमलबजावणीमुळे, भारतातील लहान आणि सूक्ष्म उद्योगांसाठी डिजिटल पेमेंटच्या सोयीस्करतेचा आणि आर्थिक व्यवहार्यतेचा समतोल कसा साधायचा यावर चर्चा सुरू झाली आहे.
ग्राहकांवर परिणाम
ग्राहकांसाठी, यूपीआयद्वारे थेट त्यांच्या बँक खात्यातून पैसे भरणे विनामूल्य राहते, ज्यामुळे एक अप्रभावित पर्याय उपलब्ध होतो. तथापि, जर एखादा ग्राहक ₹2,000 पेक्षा जास्त पेमेंट्ससाठी वॉलेट वापरण्यास प्राधान्य देत असेल, तर त्यांना अशा परिस्थितीचा सामना करावा लागू शकतो जिथे व्यापारी इतर पेमेंट पद्धतींना प्राधान्य देतात किंवा नवीन शुल्क भरून काढण्यासाठी अतिरिक्त शुल्कही आकारू शकतात. यामुळे पेमेंटच्या पद्धतींमध्ये बदल होऊ शकतो, जिथे वापरकर्ते मोठ्या व्यवहारांसाठी थेट बँक-ते-बँक यूपीआय हस्तांतरणाकडे किंवा रोख पैशांकडे परत वळू शकतात.
यूपीआयचे मुख्य वचन डिजिटल पेमेंट्स सोपे करणे आणि त्याचे लोकशाहीकरण करणे हे होते. नवीन इंटरचेंज शुल्क यूपीआय व्यवहारांच्या विशिष्ट भागालाच लागू होत असले तरी, लहान व्यवसाय आणि डिजिटल पेमेंटच्या व्यापक स्वीकारार्हतेच्या भूमिकेवर त्याचे परिणाम बारकाईने पाहिले जातील. व्यवसायांना या बदलांना समजून घेण्याचा आणि त्यानुसार त्यांच्या पेमेंट स्वीकारण्याच्या रणनीतींमध्ये बदल करण्याचा सल्ला दिला जातो, जेणेकरून ग्राहकांना सोयीस्कर पेमेंट पर्याय देत असताना नफा टिकवून ठेवता येईल.
हा अहवाल केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे आणि याला आर्थिक सल्ला मानले जाऊ नये. वाचकांना स्वतःची योग्य ती चौकशी करण्याचा सल्ला दिला जातो.
Some listings may be sponsored and Arth Vani may earn a referral fee. All information is for educational purposes only — verify terms and suitability with the provider before acting. Not financial advice.
Frequently Asked Questions
लहान व्यवसायांना प्रभावित करणारे नवीन यूपीआय शुल्क काय आहे?
1 एप्रिल 2023 पासून, डिजिटल वॉलेटसारख्या प्रीपेड पेमेंट इन्स्ट्रुमेंट्स (PPIs) वापरून केलेल्या UPI पेमेंट्सवर 1.1% इंटरचेंज शुल्क लागू होते, विशेषतः ₹2,000 पेक्षा जास्त व्यवहारांसाठी. हा खर्च सुरुवातीला व्यापाऱ्याच्या बँकेद्वारे भरला जातो, परंतु त्याचा व्यापाऱ्यावर परिणाम होऊ शकतो.
याचा अर्थ असा आहे का की आता सर्व यूपीआय पेमेंट्ससाठी पैसे लागतील?
नाही. यूपीआय व्यवहारांचा मोठा भाग, विशेषतः ग्राहकाच्या बँक खात्यातून थेट व्यापाऱ्याच्या बँक खात्यात केलेले व्यवहार, पूर्णपणे विनामूल्य राहतात. 1.1% शुल्क फक्त ₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेच्या डिजिटल वॉलेटमधून आलेल्या यूपीआय पेमेंट्सला लागू होते.
हे नवीन शुल्क भारतातील लहान व्यवसायांवर कसा परिणाम करते?
₹2,000 पेक्षा जास्त व्यवहारांसाठी ग्राहकांच्या वॉलेटमधून यूपीआय पेमेंट स्वीकारताना लहान व्यवसायांना अतिरिक्त खर्च येऊ शकतो. यामुळे त्यांना एकतर खर्च स्वतः सहन करावा लागू शकतो, संभाव्यतः ग्राहकांवर तो खर्च लादावा लागू शकतो किंवा ग्राहकांना थेट बँक-ते-बँक यूपीआय हस्तांतरण वापरण्यास प्रोत्साहित करावे लागू शकते, जे विनामूल्य राहते.
Join the Arth Vani channels
Daily news summaries, IPO & market alerts on Telegram and WhatsApp.
तुम्ही Fintech वाचले म्हणून
CCI ने प्रॉससच्या सचिन बन्सलच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील ₹८३० कोटींच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली
भारतीय स्पर्धा आयोगाने (CCI) प्रॉससच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील $१०० दशलक्ष (सुमारे ₹८३० कोटी) प्रस्तावित गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. नवी टेक्नॉलॉजीज ही फ्लिपकार्टचे सह-संस्थापक सचिन बन्सल यांनी स्थापन केलेली फिनटेक कंपनी आहे. या नियामक मंजुरीमुळे नवीमध्ये, जी विविध वित्तीय सेवांमध्ये कार्यरत आहे, मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
सीसीआयने सचिन बंसलच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील प्रॉससच्या ₹830 कोटींच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली
भारतीय स्पर्धा आयोगाने (सीसीआय) फ्लिपकार्टचे सह-संस्थापक सचिन बंसल यांच्या फिनटेक फर्म नवी टेक्नॉलॉजीजमध्ये प्रॉससने प्रस्तावित केलेल्या $100 दशलक्ष (सुमारे ₹830 कोटी) गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. ही नियामक मंजुरी नवीमध्ये मोठ्या प्रमाणात भांडवल ओतण्यासाठी मार्ग मोकळा करते, जी विविध आर्थिक सेवांमध्ये कार्यरत आहे.
एयरवॅलेक्स ग्लोबल पेमेंट्स: हे फिनटेक युनिकॉर्न क्रॉस-बॉर्डर व्यापाराला कसे आकार देत आहे
एयरवॅलेक्सने ग्लोबल पेमेंट्स इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये एक प्रमुख शक्ती म्हणून स्वतःला स्थापित केले आहे, जे व्यवसायांना आंतरराष्ट्रीय व्यवहार व्यवस्थापित करण्याचा एक सुव्यवस्थित मार्ग प्रदान करते. हे प्लॅटफॉर्म आधुनिक उद्योगांसाठी क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट्स, चलन विनिमय आणि व्हर्च्युअल कार्ड जारी करणे सोपे करते.
संबंधित बातम्या
CCI ने प्रॉससच्या सचिन बन्सलच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील ₹८३० कोटींच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली
भारतीय स्पर्धा आयोगाने (CCI) प्रॉससच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील $१०० दशलक्ष (सुमारे ₹८३० कोटी) प्रस्तावित गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. नवी टेक्नॉलॉजीज ही फ्लिपकार्टचे सह-संस्थापक सचिन बन्सल यांनी स्थापन केलेली फिनटेक कंपनी आहे. या नियामक मंजुरीमुळे नवीमध्ये, जी विविध वित्तीय सेवांमध्ये कार्यरत आहे, मोठ्या भांडवली गुंतवणुकीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
सीसीआयने सचिन बंसलच्या नवी टेक्नॉलॉजीजमधील प्रॉससच्या ₹830 कोटींच्या गुंतवणुकीला मंजुरी दिली
भारतीय स्पर्धा आयोगाने (सीसीआय) फ्लिपकार्टचे सह-संस्थापक सचिन बंसल यांच्या फिनटेक फर्म नवी टेक्नॉलॉजीजमध्ये प्रॉससने प्रस्तावित केलेल्या $100 दशलक्ष (सुमारे ₹830 कोटी) गुंतवणुकीला मंजुरी दिली आहे. ही नियामक मंजुरी नवीमध्ये मोठ्या प्रमाणात भांडवल ओतण्यासाठी मार्ग मोकळा करते, जी विविध आर्थिक सेवांमध्ये कार्यरत आहे.
एयरवॅलेक्स ग्लोबल पेमेंट्स: हे फिनटेक युनिकॉर्न क्रॉस-बॉर्डर व्यापाराला कसे आकार देत आहे
एयरवॅलेक्सने ग्लोबल पेमेंट्स इन्फ्रास्ट्रक्चरमध्ये एक प्रमुख शक्ती म्हणून स्वतःला स्थापित केले आहे, जे व्यवसायांना आंतरराष्ट्रीय व्यवहार व्यवस्थापित करण्याचा एक सुव्यवस्थित मार्ग प्रदान करते. हे प्लॅटफॉर्म आधुनिक उद्योगांसाठी क्रॉस-बॉर्डर पेमेंट्स, चलन विनिमय आणि व्हर्च्युअल कार्ड जारी करणे सोपे करते.
मंगळूरू या डिसेंबरमध्ये 'फिनटेक इनोव्हेशन हॅकेथॉन 2026' चे आयोजन करणार
मंगळूरू 4 ते 6 डिसेंबर दरम्यान 'फिनटेक इनोव्हेशन हॅकेथॉन 2026' चे आयोजन करण्यासाठी सज्ज आहे, ज्यामध्ये वित्तीय क्षेत्रातील तांत्रिक प्रगतीवर लक्ष केंद्रित केले जाईल. या कार्यक्रमाचा उद्देश भारतातील वेगाने विकसित होत असलेल्या फिनटेक लँडस्केपसाठी अत्याधुनिक उपाय विकसित करण्यासाठी युवा प्रतिभेला आणि उद्योग तज्ञांना एकत्र आणणे हा आहे.