ITR-2 फाइलिंग मार्गदर्शक: व्यक्ती आणि HUF साठी आयकर पोर्टलवरील पायऱ्या
Source: ET Wealth
Arth Insight · What this means for your wallet
- चुकीचा फॉर्म भरल्यास किंवा वेळेत न भरल्यास दंड लागू होऊ शकतो, ज्यामुळे तुमचे पैसे वाचतील.
- योग्य फॉर्म (ITR-2) वापरून तुम्ही तुमच्या सर्व उत्पन्नाची आणि वजावटींची अचूक नोंद करू शकता, ज्यामुळे तुम्हाला योग्य कर परतावा (refund) मिळू शकतो किंवा जास्त कर भरण्यापासून वाचू शकता.
- तुमच्याकडे एकापेक्षा जास्त घर मालमत्ता, भांडवली नफा किंवा परदेशी उत्पन्न असल्यास, ITR-2 योग्यरित्या भरल्याने भविष्यातील कायदेशीर अडचणी आणि संभाव्य आर्थिक दंड टाळता येतात.
जे व्यक्ती आणि हिंदू अविभक्त कुटुंब (HUF) सोप्या ITR-1 फॉर्मसाठी पात्र नाहीत, ते आता ITR-2 फॉर्म वापरून त्यांचे आयकर रिटर्न (ITR) ऑनलाइन दाखल करू शकतात. हे मार्गदर्शक अधिकृत आयकर ई-फाइलिंग पोर्टलवर सादर करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे आणि चरण-दर-चरण प्रक्रिया स्पष्ट करते.
- ▸ITR-2 हे ITR-1 साठी पात्र नसलेल्या व्यक्ती आणि HUF साठी आहे.
- ▸ऑनलाइन फाइलिंग सुरू करण्यापूर्वी सर्व आर्थिक कागदपत्रे गोळा करा.
- ▸ITR फॉर्मच्या भाग A मधील पूर्व-भरलेल्या डेटाची काळजीपूर्वक पडताळणी करा.
- ▸ई-पडताळणी सादर केल्याच्या 30 दिवसांच्या आत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
- ✓ITR-2 हे ITR-1 साठी पात्र नसलेल्या व्यक्ती आणि HUF साठी आहे.
- ✓ऑनलाइन फाइलिंग सुरू करण्यापूर्वी सर्व आर्थिक कागदपत्रे गोळा करा.
- ✓ITR फॉर्मच्या भाग A मधील पूर्व-भरलेल्या डेटाची काळजीपूर्वक पडताळणी करा.
- ✓ई-पडताळणी सादर केल्याच्या 30 दिवसांच्या आत पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
आयकर विभाग अशा व्यक्ती आणि HUF साठी ITR-2 फॉर्म प्रदान करतो ज्यांच्या उत्पन्नाचे स्रोत त्यांना ITR-1 सहज फॉर्मसाठी पात्र ठरवत नाहीत. यामध्ये सामान्यतः घर मालमत्ता (एकापेक्षा जास्त), भांडवली नफा, परदेशी मालमत्ता किंवा भारताबाहेरील स्रोतांकडून उत्पन्न असलेल्यांचा समावेश होतो.
तुम्हाला आवश्यक असलेली कागदपत्रे
- पॅन कार्ड
- आधार कार्ड
- फॉर्म 16 (नोकरीत असल्यास)
- फॉर्म 16A, 16B, 16C (पगारावरील TDS, पगाराव्यतिरिक्त इतर, भाडे इत्यादींसाठी)
- बँक खाते विवरण
- गुंतवणुकीचे तपशील (उदा. म्युच्युअल फंड, शेअर्स, मालमत्ता)
- भांडवली नफा विवरण
- परदेशी मालमत्ता किंवा उत्पन्नाचे तपशील
- इतर कोणतीही संबंधित आर्थिक कागदपत्रे
चरण-दर-चरण ऑनलाइन फाइलिंग प्रक्रिया
ई-फाइलिंग पोर्टल करदात्यांना प्रक्रियेतून मार्गदर्शन करते. सुरू करण्यापूर्वी, तुमच्याकडे सर्व आवश्यक कागदपत्रे सहज उपलब्ध असल्याची खात्री करा. पोर्टलला तुमच्या उत्पन्न आणि आर्थिक क्रियाकलापांवर आधारित विशिष्ट अनुसूची भरणे आवश्यक आहे.
भाग A: सामान्य माहिती
या विभागात तुम्हाला तुमची वैयक्तिक माहिती भरावी लागेल. पोर्टल अनेकदा तुमच्या पॅनवर आधारित पूर्व-भरलेला डेटा प्रदान करते. या माहितीची काळजीपूर्वक पडताळणी करणे आणि कोणतीही विसंगती किंवा गहाळ तपशील अद्यतनित करणे महत्त्वाचे आहे. तुमची प्रोफाइल माहिती बदलली असल्यास तुम्हाला ती देखील अद्यतनित करावी लागू शकते.
इतर अनुसूची भरणे
तुमच्या उत्पन्नाच्या स्रोतांवर आधारित, तुम्हाला संबंधित अनुसूची भराव्या लागतील. यामध्ये पगार उत्पन्न, घर मालमत्तेतून उत्पन्न, भांडवली नफा, इतर स्रोतांकडून उत्पन्न आणि परदेशी मालमत्ता याबद्दल तपशील समाविष्ट असू शकतात. सर्व उत्पन्न आणि वजावटींची अचूक नोंदणी सुनिश्चित करा.
पडताळणी आणि सादर करणे
एकदा सर्व अनुसूची पूर्ण झाल्यावर, तुम्ही तुमचे रिटर्नचे पूर्वावलोकन करू शकता. अचूकतेसाठी पुनरावलोकन केल्यानंतर, तुम्ही रिटर्न इलेक्ट्रॉनिकरित्या सादर करू शकता. सादर केल्यानंतर एक महत्त्वपूर्ण पायरी म्हणजे ई-पडताळणी. तुम्हाला तुमचे कर रिटर्न सादर केल्याच्या तीस दिवसांच्या आत त्याची ई-पडताळणी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. हे आधार OTP, नेट बँकिंग वापरून किंवा ITR-V पोचपावतीची स्वाक्षरी केलेली प्रत CPC, बेंगळूरु येथे पाठवून केले जाऊ शकते.
हा लेख सामान्य माहिती प्रदान करतो आणि व्यावसायिक कर सल्ल्याचा पर्याय नाही.
Some listings may be sponsored and Arth Vani may earn a referral fee. All information is for educational purposes only — verify terms and suitability with the provider before acting. Not financial advice.
Frequently Asked Questions
ITR-2 फाइल करण्यासाठी कोण पात्र आहे?
ITR-2 हे व्यक्ती आणि हिंदू अविभक्त कुटुंब (HUF) साठी आहे जे ITR-1 फाइल करण्यासाठी पात्र नाहीत. यामध्ये सामान्यतः घर मालमत्ता (एकापेक्षा जास्त), भांडवली नफा, परदेशी मालमत्ता किंवा भारताबाहेरील स्रोतांकडून उत्पन्न असलेल्यांचा समावेश होतो.
ITR-2 फाइलिंगसाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत?
आवश्यक कागदपत्रांमध्ये तुमचे पॅन कार्ड, आधार कार्ड, फॉर्म 16, TDS प्रमाणपत्रे (फॉर्म 16A, 16B, 16C), बँक विवरण, गुंतवणुकीचे तपशील, भांडवली नफा विवरण आणि परदेशी मालमत्ता किंवा उत्पन्नाशी संबंधित कोणतीही कागदपत्रे समाविष्ट आहेत.
सादर केल्यानंतर मला माझे ITR-2 ई-पडताळणी करण्यासाठी किती वेळ लागतो?
तुम्हाला तुमचे सादर केलेले ITR-2 रिटर्न दाखल केल्याच्या तीस दिवसांच्या आत ई-पडताळणी करणे आवश्यक आहे.
Join the Arth Vani channels
Daily news summaries, IPO & market alerts on Telegram and WhatsApp.
तुम्ही Personal Finance वाचले म्हणून
गुंतवणूक ॲप्स समजून घेणे: 2026 पर्यंत भारतीय किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी एक भविष्यवेधी मार्गदर्शक
गुंतवणूक ॲप्लिकेशन्स (ॲप्स) भारतीय किरकोळ गुंतवणूकदार आर्थिक बाजारांशी कसे व्यवहार करतात यात बदल घडवत आहेत, ज्यामुळे प्रवेशयोग्यता आणि विविध गुंतवणूक पर्याय उपलब्ध होत आहेत. फोर्ब्ससारखे जागतिक वित्तीय प्लॅटफॉर्म भविष्यातील ट्रेंड्सवर प्रकाश टाकत असल्याने, माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी या डिजिटल साधनांचे स्वरूप समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ताजेपालक आपल्या लहान मुलांच्या (टॉडलर आणि नवजात) पेन्शनसाठी मासिक ₹10,500 वाचवत आहेत: भारतासाठी लवकर सुरुवात करण्याचे फायदे
यूकेमधील एक कुटुंब आपल्या लहान मुलांच्या (टॉडलर आणि नवजात) पेन्शन फंडात दरमहा £100 (सुमारे ₹10,500) वाचवत असल्याची माहिती आहे, ज्यामुळे मुलांसाठी लवकर दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन सुरू करण्याचे महत्त्वपूर्ण फायदे अधोरेखित होतात. ही रणनीती चक्रवाढ व्याजाची (compounding) शक्ती आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षेसाठी दशकांमधून मोठी संपत्ती निर्माण करण्याची तिची क्षमता दर्शवते, जे भारतीय पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे तत्त्व आहे।
ताजेलहान मूल आणि बाळाच्या पेन्शनसाठी पालक दरमहा ₹10,500 वाचवत आहेत: भारतासाठी लवकर सुरुवात करण्याचे फायदे
यूकेमधील एका कुटुंबाने आपल्या लहान मूल आणि बाळासाठी पेन्शन फंडात दरमहा £100 (सुमारे ₹10,500) बचत करण्यास सुरुवात केली आहे, अशी माहिती समोर आली आहे. मुलांसाठी दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन लवकर सुरू करण्याचे महत्त्वाचे फायदे यातून दिसून येतात. ही रणनीती चक्रवाढ व्याजाची (कंपाउंडिंग) ताकद आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षेसाठी अनेक दशकांत मोठी संपत्ती निर्माण करण्याची तिची क्षमता अधोरेखित करते. हे तत्त्व भारतीय पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
संबंधित बातम्या
गुंतवणूक ॲप्स समजून घेणे: 2026 पर्यंत भारतीय किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी एक भविष्यवेधी मार्गदर्शक
गुंतवणूक ॲप्लिकेशन्स (ॲप्स) भारतीय किरकोळ गुंतवणूकदार आर्थिक बाजारांशी कसे व्यवहार करतात यात बदल घडवत आहेत, ज्यामुळे प्रवेशयोग्यता आणि विविध गुंतवणूक पर्याय उपलब्ध होत आहेत. फोर्ब्ससारखे जागतिक वित्तीय प्लॅटफॉर्म भविष्यातील ट्रेंड्सवर प्रकाश टाकत असल्याने, माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी या डिजिटल साधनांचे स्वरूप समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ताजेलहान मूल आणि बाळाच्या पेन्शनसाठी पालक दरमहा ₹10,500 वाचवत आहेत: भारतासाठी लवकर सुरुवात करण्याचे फायदे
यूकेमधील एका कुटुंबाने आपल्या लहान मूल आणि बाळासाठी पेन्शन फंडात दरमहा £100 (सुमारे ₹10,500) बचत करण्यास सुरुवात केली आहे, अशी माहिती समोर आली आहे. मुलांसाठी दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन लवकर सुरू करण्याचे महत्त्वाचे फायदे यातून दिसून येतात. ही रणनीती चक्रवाढ व्याजाची (कंपाउंडिंग) ताकद आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षेसाठी अनेक दशकांत मोठी संपत्ती निर्माण करण्याची तिची क्षमता अधोरेखित करते. हे तत्त्व भारतीय पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
ताजेपालक आपल्या लहान मुलांच्या (टॉडलर आणि नवजात) पेन्शनसाठी मासिक ₹10,500 वाचवत आहेत: भारतासाठी लवकर सुरुवात करण्याचे फायदे
यूकेमधील एक कुटुंब आपल्या लहान मुलांच्या (टॉडलर आणि नवजात) पेन्शन फंडात दरमहा £100 (सुमारे ₹10,500) वाचवत असल्याची माहिती आहे, ज्यामुळे मुलांसाठी लवकर दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन सुरू करण्याचे महत्त्वपूर्ण फायदे अधोरेखित होतात. ही रणनीती चक्रवाढ व्याजाची (compounding) शक्ती आणि भविष्यातील आर्थिक सुरक्षेसाठी दशकांमधून मोठी संपत्ती निर्माण करण्याची तिची क्षमता दर्शवते, जे भारतीय पालकांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे तत्त्व आहे।
New LaunchताजेNSC व्याज दर ऑक्टोबर-डिसेंबर 2026: सरकारकडून घोषणेची प्रतीक्षा
ऑक्टोबर-डिसेंबर 2026 या तिमाहीसाठी राष्ट्रीय बचत प्रमाणपत्र (NSC) च्या व्याज दरांची वाट पाहणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी नोंद घ्यावी की, या दरांची भारत सरकारने अद्याप अधिकृतपणे घोषणा केलेली नाही. वित्त मंत्रालय सामान्यतः NSC सह लहान बचत योजनांच्या व्याज दरांची तिमाही आधारावर समीक्षा करते आणि त्यांची घोषणा करते.