अमेरिकन डॉलरची झेप; जपानी येनमध्ये मोठी घसरण, भारतावर काय होणार परिणाम?

अमेरिकेतील अर्थव्यवस्थेतून एक महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. अमेरिकेत रोजगाराची आकडेवारी (Nonfarm Payrolls) अपेक्षेपेक्षा खूपच चांगली आली आहे. याचा थेट परिणाम जागतिक चलन बाजारावर झाला असून अमेरिकन डॉलर अधिक मजबूत झाला आहे. या आठवड्यात डॉलरमध्ये १ टक्क्यांहून अधिक वाढ नोंदवण्यात आली आहे. डॉलर मजबूत झाल्यामुळे जपानचे चलन 'येन' मध्ये मोठी घसरण झाली असून तो प्रति डॉलर १६० च्या खाली गेला आहे.

जेव्हा अमेरिकेची अर्थव्यवस्था मजबूत कामगिरी करते, तेव्हा जगभरातील गुंतवणूकदार सुरक्षितता म्हणून डॉलरमध्ये गुंतवणूक करण्यास पसंती देतात. सध्याच्या जागतिक तणावामुळे आणि युद्धाच्या परिस्थितीमुळे देखील डॉलरला 'सेफ हेवन' मानले जात आहे. यामुळे इतर देशांच्या चलनांवर दबाव निर्माण होत आहे.

भारतीय सर्वसामान्यांसाठी याचा अर्थ काय? जेव्हा डॉलर मजबूत होतो, तेव्हा भारतीय रुपयावरही त्याचा परिणाम होऊ शकतो. रुपया कमकुवत झाला तर भारताला बाहेरून मागवावे लागणारे कच्चे तेल (Crude Oil) महाग पडते. तेल महाग झाले की डिझेल आणि पेट्रोलचे दर वाढू शकतात, ज्याचा परिणाम महागाई वाढण्यावर होतो. तसेच, जे विद्यार्थी परदेशात शिक्षणासाठी जाणार आहेत किंवा जे लोक परदेशात फिरायला जाण्याचे नियोजन करत आहेत, त्यांचा खर्च वाढू शकतो.

गुंतवणूकदारांनी आता अमेरिकेतील महागाईच्या आकडेवारीकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. जर अमेरिकेने व्याजाचे दर चढेच ठेवले, तर डॉलरची ही मजबुती कायम राहू शकते. भारतीय शेअर बाजारात गुंतवणूक करणाऱ्यांनी देखील जागतिक घडामोडींचा विचार करूनच आपले निर्णय घ्यावेत, कारण डॉलरच्या हालचालींचा परिणाम परदेशी गुंतवणूकदारांच्या (FPI) निर्णयांवर होत असतो.