गुंतवणुकीत यशस्वी व्हायचंय? मार्केटपेक्षा स्वतःच्या मनावर ताबा मिळवा!

गुंतवणूक म्हटलं की आपल्यासमोर फक्त शेअर बाजार, सोन्याचे भाव किंवा म्युच्युअल फंड येतात. आपण तासनतास कोणते शेअर्स वाढतील याचा विचार करतो. पण वर्तणूक वित्त (Behavioural Finance) तज्ज्ञ जेम्स माँटियर सांगतात की, गुंतवणुकीतील यशाचे खरे रहस्य गणितात नसून तुमच्या डोक्यात आहे. जर तुम्हाला तुमचे पैसे वाढवायचे असतील, तर तुम्हाला बाजारापेक्षा स्वतःच्या मनावर ताबा मिळवणे जास्त गरजेचे आहे.

आपल्याला अनेकदा भीती किंवा लोभ (Greed) मुळे चुकीचे निर्णय घेण्याची सवय असते. जेव्हा बाजार खाली जातो, तेव्हा आपण घाबरून पैसे काढून घेतो आणि जेव्हा बाजार खूप वर असतो, तेव्हा सर्वांना बघून आपण जास्त पैसे गुंतवतो. माँटियर यांच्या मते, हे मानवी स्वभाव गुंतवणुकीसाठी घातक ठरतात. यशस्वी गुंतवणूकदार तोच असतो जो स्वतःच्या भावनांना बाजूला ठेवून फक्त तथ्यांवर (Facts) लक्ष देतो.

यासाठी काही सोप्या गोष्टी करणे आवश्यक आहे. पहिली गोष्ट म्हणजे, दररोजच्या बातम्यांकडे लक्ष देऊन घाबरू नका. दुसरी म्हणजे, नेहमी दीर्घकाळाचा विचार करा. १०-१५ वर्षांचा विचार केल्यास बाजारातील चढ-उतार किरकोळ वाटू लागतात. तिसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे गुंतवणुकीचा एक नियम बनवा. उदाहरणार्थ, दरमहा ठराविक रक्कम 'एसआयपी' (SIP) द्वारे गुंतवणे हा सर्वात चांगला शिस्तबद्ध मार्ग आहे.

थोडक्यात सांगायचे तर, गुंतवणुकीत श्रीमंत होण्यासाठी तुम्हाला खूप हुशार असण्याची गरज नाही, तर तुम्हाला फक्त संयमी राहण्याची गरज आहे. जेव्हा तुम्ही भीती आणि घाईवर विजय मिळवता, तेव्हाच तुम्ही खऱ्या अर्थाने संपत्ती निर्माण करू शकता. बाजाराला हरवण्याआधी स्वतःच्या मनाला जिंकायला शिका.