Fintechताजे

सरकार ₹2,000 पेक्षा जास्त मोठ्या व्यापारी व्यवहारांवर पुन्हा UPI शुल्क आकारू शकते

Arth Vani Deskप्रकाशित: ४ ऑग, २०२६, १२:११ AM2 मिनिटे वाचन

Source: ET Banking

Arth Insight · What this means for your wallet

Immediate action

₹2,000 पेक्षा जास्त रकमेचे व्यवहार करताना इतर पेमेंट पर्यायांचा विचार करा.

₹2,000 पेक्षा जास्त UPI व्यवहारांवर शुल्क लागू होऊ शकते, ज्यामुळे मोठ्या खरेदी महाग होतील.
लहान व्यापारी आणि दैनंदिन व्यवहारांवर याचा परिणाम होण्याची शक्यता कमी आहे.
डिजिटल पेमेंट सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांना फायदा होईल, पण त्याचा भार अप्रत्यक्षपणे ग्राहकांवर येऊ शकतो.

Recommended for you

Discover financial products for you

Explore

Listen to this article

AI voice · Podcast mode

Get IPO & market alerts free on Telegram / WhatsApp

AI सारांश

भारतीय सरकार मोठ्या व्यापाऱ्यांना केलेल्या UPI व्यवहारांवर, विशेषतः ₹2,000 पेक्षा जास्त असलेल्या व्यवहारांवर मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) पुन्हा लागू करण्याचा विचार करत आहे. पेमेंट अँड सेटलमेंट सिस्टम्स ॲक्टमध्ये प्रस्तावित बदलांचा हा भाग आहे, ज्याचा उद्देश बँका आणि फिनटेक कंपन्यांना डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टममधील तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांच्या गुंतवणुकीची भरपाई करण्यास मदत करणे आहे.

ठळक मुद्दे

▸सरकार ₹2,000 पेक्षा जास्त मोठ्या व्यापाऱ्यांसोबतच्या UPI व्यवहारांसाठी MDR पुन्हा लागू करण्याचा विचार करत आहे.
▸यामुळे बँका आणि फिनटेक कंपन्यांना UPI पायाभूत सुविधांच्या गुंतवणुकीचा खर्च वसूल करण्यास मदत होईल.
▸लहान रकमेचे UPI व्यवहार आणि लहान व्यापाऱ्यांना केलेल्या पेमेंटवर परिणाम होण्याची शक्यता नाही.
▸हा सध्या एक प्रस्ताव आहे आणि अंतिम धोरणात्मक बदल नाही.

Key Takeaways

✓सरकार ₹2,000 पेक्षा जास्त मोठ्या व्यापाऱ्यांसोबतच्या UPI व्यवहारांसाठी MDR पुन्हा लागू करण्याचा विचार करत आहे.
✓यामुळे बँका आणि फिनटेक कंपन्यांना UPI पायाभूत सुविधांच्या गुंतवणुकीचा खर्च वसूल करण्यास मदत होईल.
✓लहान रकमेचे UPI व्यवहार आणि लहान व्यापाऱ्यांना केलेल्या पेमेंटवर परिणाम होण्याची शक्यता नाही.
✓हा सध्या एक प्रस्ताव आहे आणि अंतिम धोरणात्मक बदल नाही.

भारतीय सरकार युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) व्यवहारांवर मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) पुन्हा लागू करण्याची शक्यता शोधत आहे, विशेषतः मोठ्या व्यापाऱ्यांना केलेल्या मोठ्या रकमेच्या पेमेंटला लक्ष्य करत आहे. पेमेंट अँड सेटलमेंट सिस्टम्स ॲक्टमध्ये प्रस्तावित सुधारणांचा भाग म्हणून सध्या विचाराधीन असलेल्या या संभाव्य बदलामुळे ₹2,000 पेक्षा जास्त UPI व्यवहारांवर शुल्क आकारले जाऊ शकते.

यामागील मुख्य उद्देश बँका आणि वित्तीय तंत्रज्ञान (फिनटेक) कंपन्यांसाठी एक शाश्वत महसूल स्त्रोत निर्माण करणे आहे. या संस्था भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टमला शक्ती देणाऱ्या तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांच्या निर्मिती आणि देखभालीसाठी मोठ्या प्रमाणात संसाधने गुंतवतात. MDR पुन्हा लागू करून, सरकारला या कंपन्यांना त्यांचा कार्यकारी खर्च वसूल करण्यास आणि नवनवीन प्रयोग करत राहण्यास सक्षम बनवायची आशा आहे.

मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) म्हणजे काय?

मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) हे एक शुल्क आहे जे ग्राहक केलेल्या डिजिटल व्यवहारांवर प्रक्रिया करण्यासाठी व्यापारी त्यांच्या बँकेला भरतो. हे शुल्क बँकेद्वारे पेमेंट सेवा पुरवण्यासाठी आलेल्या खर्चाची भरपाई करते, ज्यात कार्ड टर्मिनल्स, व्यवहार प्रक्रिया आणि इतर संबंधित पायाभूत सुविधांचा समावेश आहे. सध्या, UPI व्यवहारांवरील MDR सरकारने देशभरात त्याचा अवलंब वाढवण्यासाठी माफ केले आहे.

UPI साठी MDR चा पुन्हा विचार का केला जात आहे?

UPI व्यवहारांवरील MDR माफ केल्याने, त्याचा वापर वाढवण्यात यश आले असले तरी, यामुळे पेमेंट सेवा प्रदात्यांवर आर्थिक भार पडला आहे. बँका आणि फिनटेक कंपन्यांना या व्यवहारांमधून थेट महसूल मॉडेलशिवाय त्यांच्या UPI पायाभूत सुविधा टिकवून ठेवणे आणि अपग्रेड करणे आव्हानात्मक वाटले आहे. मोठ्या रकमेच्या व्यवहारांसाठी MDR पुन्हा लागू करण्याचा प्रस्ताव या शाश्वततेच्या चिंतेला दूर करण्याचा प्रयत्न आहे, ज्यामुळे लहान, दैनंदिन व्यवहारांना कोणताही अडथळा न येता पेमेंट इकोसिस्टम मजबूत आणि नाविन्यपूर्ण राहील याची खात्री केली जाते.

किरकोळ वापरकर्ते आणि व्यापाऱ्यांवर परिणाम

सरासरी भारतीय किरकोळ वापरकर्त्यासाठी, या बदलामुळे त्यांच्या दैनंदिन UPI पेमेंटवर थेट परिणाम होण्याची शक्यता नाही. हा प्रस्ताव विशेषतः ₹2,000 पेक्षा जास्त व्यवहारांना लक्ष्य करतो आणि 'मोठ्या व्यापाऱ्यां'ना लागू होतो, याचा अर्थ छोट्या किराणा दुकानांना किंवा लहान पेमेंट करणाऱ्या वैयक्तिक वापरकर्त्यांना विनामूल्य UPI व्यवहारांचा लाभ मिळत राहील. पेमेंट कंपन्यांचे आर्थिक आरोग्य सुनिश्चित करताना व्यत्यय कमी करण्याचा सरकारचा उद्देश आहे.

मोठ्या व्यापाऱ्यांसाठी, तथापि, उच्च-रकमेच्या UPI पेमेंटवर प्रक्रिया करण्यासाठी त्यांच्या कार्यकारी खर्चात वाढ दिसून येऊ शकते. अचूक दर अद्याप निश्चित व्हायचे असले तरी, अशा पावलामुळे त्यांना विविध पेमेंट पद्धतींच्या खर्चाचा विचार करण्यास प्रोत्साहन मिळेल. हा विचार UPI साठी सध्याच्या शून्य-MDR व्यवस्थेतून बदलाचे सूचक आहे, ज्याचा उद्देश डिजिटल पेमेंट मूल्य शृंखलेतील सर्व भागधारकांचे हित साधणे आहे.

हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे सध्या प्रस्तावित बदल आहेत आणि कोणत्याही अंतिम अंमलबजावणीपूर्वी पुढील विचारमंथन आणि संभाव्य बदलांच्या अधीन आहेत. या चर्चा भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेला पाठिंबा देणाऱ्या धोरणांना अधिक चांगल्या प्रकारे निश्चित करण्याच्या सरकारच्या सततच्या प्रयत्नांना प्रतिबिंबित करतात, तसेच त्याचा विकास न्याय्य आणि शाश्वत राहील याची खात्री करतात.

हा अहवाल केवळ माहितीसाठी आहे आणि तो आर्थिक सल्ला मानला जाऊ नये.

Recommended for you

Products related to this story — compare & act

Smart picks

Digital Neobank Account

Zero-paperwork · app-first

Digital

Account

UPI & Payments App

Instant transfers & bills

UPI

Instant

Buy Now, Pay Later

Split purchases flexibly

BNPL

Flexible

Digital Gold

Buy & sell in-app

Gold

Digital

Smart Expense Manager

Auto-track & budget

Track

Budgeting

Instant App Loan

Paperless personal credit

Instant

Disbursal

Compare & decide

All comparisons

Read comparison

Some listings may be sponsored and Arth Vani may earn a referral fee. All information is for educational purposes only — verify terms and suitability with the provider before acting. Not financial advice.

#upi #mdr #digital payments #banking #fintech #government policy

Frequently Asked Questions

MDR म्हणजे काय आणि UPI साठी याचा विचार का केला जात आहे?

MDR (मर्चंट डिस्काउंट रेट) हे एक छोटे शुल्क आहे जे व्यापारी बँकांना डिजिटल व्यवहारांवर प्रक्रिया करण्यासाठी देतात. बँका आणि फिनटेक कंपन्यांना तंत्रज्ञान आणि पायाभूत सुविधांमधील त्यांच्या गुंतवणुकीची भरपाई करण्यास मदत करण्यासाठी UPI साठी याचा विचार केला जात आहे, ज्यांना सध्या MDR माफ केल्यामुळे भरपाई मिळत नाहीये.

माझे रोजचे UPI पेमेंट शुल्क आकारले जाईल का?

नाही, हा प्रस्ताव विशेषतः मोठ्या व्यापारी आणि ₹2,000 पेक्षा जास्त UPI व्यवहारांना लक्ष्य करतो. तुमच्या दैनंदिन, लहान रकमेच्या UPI पेमेंटवर लहान विक्रेत्यांना किंवा वैयक्तिक वापरासाठी परिणाम होण्याची शक्यता नाही.

MDR पुन्हा लागू झाल्यास कोण पैसे देईल?

जर MDR पुन्हा लागू झाला, तर ते मोठ्या व्यापाऱ्यांकडून त्यांच्या बँकांना उच्च-रकमेच्या UPI व्यवहारांवर (₹2,000 पेक्षा जास्त) प्रक्रिया करण्यासाठी दिले जाईल. हे पेमेंट करणारे ग्राहक थेट MDR भरणार नाहीत.

Stay ahead of the market

Join the Arth Vani channels

Daily news summaries, IPO & market alerts on Telegram and WhatsApp.

तुम्ही Fintech वाचले म्हणून

Fintech

बार्कलेजने बँकिंग ऑपरेशन्सचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी अँथ्रोपिकच्या क्लाउडसह एआयचा वापर वाढवला

जागतिक बँकिंग क्षेत्रातील दिग्गज बार्कलेज, सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंटला गती देण्यासाठी आणि कार्यात्मक कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी अँथ्रोपिकच्या एआय मॉडेल, क्लाउडचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढवत आहे. या पावलाचा उद्देश बँकेच्या जुन्या सिस्टिम्सचे आधुनिकीकरण करणे आहे, जे प्रमुख वित्तीय संस्थांकडून अंतर्गत प्रक्रियासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करण्याच्या वाढत्या ट्रेंडला अधोरेखित करते.

4h ago·2 मिनिटे वाचनऐका

New Launchताजे

Fintech

ऑस्ट्रेलियाची वीमनी एआय आणि ओपन बँकिंगचा लाभ घेत स्मार्ट कर्ज मूल्यांकन करते

ऑस्ट्रेलियाई फिनटेक वीमनीने ओपन बँकिंग डेटा वापरून कर्ज अर्जांचे मूल्यांकन करण्यासाठी एक नवीन एआय-आधारित सेवा सुरू केली आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या 'कन्झ्युमर डेटा राईट'वर आधारित या नवनवीन शोधामुळे अधिक वैयक्तिकृत आणि कार्यक्षम कर्ज निर्णय मिळवण्याचा उद्देश आहे.

4h ago·2 मिनिटे वाचनऐका

New Launchताजे

Fintech

ऑस्ट्रेलियाचे WeMoney AI, ओपन बँकिंगचा लाभ घेऊन स्मार्ट कर्ज मूल्यांकन करते

ऑस्ट्रेलियन फिनटेक WeMoney ने ओपन बँकिंग डेटा वापरून कर्ज अर्जांचे मूल्यांकन करण्यासाठी नवीन AI-शक्तीवर चालणारी सेवा सुरू केली आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या ग्राहक डेटा हक्कावर (Consumer Data Right) आधारित या नवोपक्रमाचा उद्देश अधिक वैयक्तिकृत आणि कार्यक्षम कर्ज निर्णय प्रदान करणे आहे.

4h ago·2 मिनिटे वाचनऐका